AVA 2013 en bouwgebreken: wanneer vervalt uw claim?

Annemarie Wiesmeier - van der BruggeAnnemarie Wiesmeier - van der Brugge

De Hoge Raad over artikel 16.3 AVA 2013: wanneer vervalt een claim wegens bouwgebreken? Gevolgen en tips voor aannemers en consumenten.

Bouwgebrek na oplevering: kan de aannemer zich beroepen op de AVA-vervaltermijn?

De nieuwbouw woning is klaar alles lijkt in orde, maar soms kan pas jaren na oplevering een constructief gebrek blijken; de dakconstructie is niet goed of de gestorte vloer is ondeugdelijk. Kan de consument de aannemer dan nog aanspreken? De Hoge Raad boog zich op 25 september 2026 over de vervaltermijnen, waaronder die van 5 jaar, van artikel 16.3 AVA 2013. De boodschap voor beide partijen: zo’n beding is niet automatisch ongeldig, maar ook niet zonder meer afdwingbaar.

Procederen na het verstrijken van de vijfjaarstermijn

Een consument liet in 2014 een vrijstaande woning bouwen. De woning werd op 17 december 2015 zonder genoteerde gebreken opgeleverd; de onderhoudstermijn eindigde een maand later. Daarna ontstonden problemen met onder meer de cementdekvloer en het dak. De aannemer werd in 2019 in gebreke en aansprakelijk gesteld. De dagvaarding volgde op 5 maart 2021.

De aannemer beriep zich op artikel 16.3 lid 4 AVA 2013. Voor het betreffende type gebrek moet de rechtsvordering in beginsel binnen vijf jaar na de onderhoudstermijn worden ingesteld. Anders dan bij verjaring kan een vervaltermijn niet worden verlengd met een aansprakelijkstelling of aanmaning. Hier beriep de aannemer zich op het verval van vorderingsrecht want er was meer dan 5 jaar verstreken. De rechtbank vond in dit geval dat de consument de vordering te laat had ingediend en wees hem af.

Het gerechtshof Amsterdam vond het beding juist onredelijk bezwarend en oneerlijk, waardoor de aannemer geen beroep op het vervalbeding toekwam. De Hoge Raad vernietigde dat oordeel, maar oordeelde niet of het vervalbeding in deze zaak nu wel of niet geldig was en verwees de zaak naar het gerechtshof Den Haag.

Wat heeft de Hoge Raad beslist?

De Hoge Raad geeft drie belangrijke aanwijzingen:

–  Lees precies wat vervalt. Het hof nam aan dat de consument al zijn rechten verloor. Artikel 16.3 spreekt echter over het niet meer kunnen instellen van de rechtsvordering. Dat verschil kan beslissend zijn.

– Kijk naar de achtergrond. Staat een vergelijkbaar beding in andere algemene voorwaarden die met consumentenorganisaties zijn opgesteld, dan moet de rechter dat meewegen. Het is een relevante factor, geen keurmerk.

– Beoordeel ieder vervalbeding en de termijn afzonderlijk. De termijnen van twee, vijf en tien jaar gelden voor verschillende gebreken en hebben niet steeds hetzelfde startpunt of gevolg.

Geen algemeen groen licht voor artikel 16.3 AVA 2013

De Hoge Raad heeft het vervalbeding niet geldig verklaard, maar wel aanwijzingen gegeven over wat mee gewogen moet worden bij de beoordeling of een vervalbeding onredelijk bezwarend en oneerlijk is. Het gerechtshof Den Haag hier nu over beslissen. Naast de aanwijzingen van de Hoge Raad blijft de zogenoemde grijze lijst van artikel 6:237 BW relevant: een beding dat door handelen of nalaten van de consument rechten laat vervallen, wordt vermoed onredelijk bezwarend te zijn. De aannemer kan dat vermoeden proberen te weerleggen.

Alleen de kalender raadplegen is dus niet genoeg. Ook de tekst, het soort gebrek, het moment van ontdekking, de achtergrond van de voorwaarden en de communicatie tussen partijen kunnen verschil maken.

Tips voor consumenten en particuliere opdrachtgevers

• Meld ieder gebrek direct schriftelijk en bewaar het contract, de voorwaarden, foto’s, rapporten en correspondentie.

• Ga er niet vanuit dat een ingebrekestelling of aansprakelijkstelling de vervaltermijn stopt. Laat vóór de mogelijke einddatum een advocaat of jurist beoordelen welke actie nodig is.

• Biedt schriftelijk de aannemer gelegenheid tot onderzoek en herstel binnen redelijke termijn. Is direct ingrijpen noodzakelijk, leg de situatie en kosten dan goed vast.

Tips voor aannemers

• Verstrek de juiste voorwaarden vóór of bij het sluiten van de overeenkomst en bewaar daarvan bewijs. Laat bij voorkeur de opdrachtgever ervoor tekenen.

• Leg oplevering, onderhoudstermijn, klachten, inspecties en herstelvoorstellen in één dossier vast.

• Onderbouw waarom het concrete vervalbeding redelijk is; alleen verwijzen naar de AVA 2013 kan onvoldoende zijn.

• Houd contracten en voorwaarden actueel.

Veelgestelde vragen

Is artikel 16.3 AVA 2013 door de Hoge Raad geldig verklaard?

Nee. De Hoge Raad oordeelde dat het gerechtshof Amsterdam de bedingen niet juist had beoordeeld. Het gerechtshof Den Haag moet opnieuw beslissen.

Kan een brief aan de aannemer de vervaltermijn stoppen?

Meestal niet. Welke stap nodig is, hangt af van de exacte voorwaarden en omstandigheden.

Hoeveel tijd heeft een opdrachtgever bij een bouwgebrek?

Dat hangt af van het contract, het gebrek en de feiten. Naast de verschillende AVA-termijnen kunnen wettelijke klacht- en verjaringsregels gelden.

Laat uw positie tijdig beoordelen

Bent u consument en dreigt uw claim te vervallen? Of bent u aannemer en wilt u weten of u zich op de AVA 2013 kunt beroepen? De bouwrechtadvocaten van Brugrecht beoordelen het contract, de termijnen en het dossier vanuit beide perspectieven en adviseren over de praktisch beste vervolgstap.

Bron: Hoge Raad 25 september 2026, ECLI:NL:HR:2026:1556

Dit artikel is actueel op 8 oktober 2026. Door ontwikkelingen in wetgeving en rechtspraak kan de inhoud later wijzigen en kan de inhoud op een later moment niet meer volledig actueel zijn.

Voor meer informatie en juridische bijstand kunt u contact opnemen met de specialisten van Brugrecht advocaten via 070-326 328 1 of info@brugrecht.nl.