Financieringsvoorbehoud te laat ingeroepen: is de 10% boete verschuldigd?

Een koper die het financieringsvoorbehoud te laat of onvolledig inroept, riskeert een contractuele boete van 10% van de koopsom. Toch kan een verkoper die boete niet automatisch opeisen.
Uit recente rechtspraak (Hof Arnhem-Leeuwarden, ECLI:NL:GHARL:2025:7498) blijkt dat de rechter kijkt naar de functie van het financieringsvoorbehoud en de concrete omstandigheden van het geval.
Kernpunten
• De 10% boete is alleen verschuldigd bij een toerekenbare tekortkoming (art. 6:74 BW).
• Een rechtsgeldig beroep op het financieringsvoorbehoud voorkomt aansprakelijkheid.
• Kleine formele gebreken maken een beroep niet automatisch ongeldig.
• De documentatieplicht heeft een controlefunctie.
• De bewijslast ligt in beginsel bij de verkoper die de boete vordert.
Wanneer is een beroep op het financieringsvoorbehoud geldig?
In de meeste koopovereenkomsten (zoals het NVM-model) geldt dat:
1. De koper vóór een bepaalde datum financiering moet hebben verkregen.
2. Ontbinding schriftelijk moet plaatsvinden.
3. Het beroep “goed gedocumenteerd” moet zijn, bijvoorbeeld met een afwijzingsbrief van een erkende geldverstrekker.
De documentatieplicht is bedoeld om de verkoper te laten controleren of de koper zich daadwerkelijk heeft ingespannen. Het gaat niet om een puur formele toets.
Is een te late onderbouwing fataal?
In de besproken zaak ontbond de koper tijdig, maar stuurde de formele afwijzingsbrief één dag te laat.
Het hof oordeelde:
• De ontbindingsverklaring zelf was tijdig.
• De aanvullende stukken hadden een bewijsfunctie.
• Omdat de verkoper alsnog kon controleren of het beroep terecht was gedaan, was de boete niet verschuldigd.
Een geringe vertraging betekent dus niet automatisch dat het financieringsvoorbehoud ongeldig is.
Wanneer is de 10% boete wél verschuldigd?
De contractuele boete is alleen verschuldigd als sprake is van een toerekenbare tekortkoming, bijvoorbeeld wanneer:
• Het financieringsvoorbehoud niet tijdig wordt ingeroepen;
• Geen serieuze financieringsaanvraag is gedaan;
• De koper onvoldoende inspanningen heeft verricht;
• Misbruik wordt gemaakt van de ontbindende voorwaarde.
De rechter beoordeelt dit aan de hand van de overeenkomst, de redelijkheid en billijkheid (art. 6:248 BW) en de concrete gedragingen van partijen.
Een boeteclausule van 10% is dus geen automatisme.
Wat betekent dit voor verkopers?
• Een beroep op het financieringsvoorbehoud wordt niet snel ongeldig verklaard.
• Kleine formele fouten leiden niet automatisch tot een boete.
• De verkoper moet aannemelijk maken dat het beroep onterecht is.
Zorgvuldige contractformulering is essentieel, zeker bij hogere koopsommen of beleggingsvastgoed.
Wat betekent dit voor kopers?
• Verstuur de ontbindingsmededeling altijd vóór de deadline.
• Verzamel en verstrek volledige financieringsdocumentatie.
• Werk aantoonbaar mee aan de aanvraag.
Geschil over het financieringsvoorbehoud?
Discussies over ontbinding en de 10%-boete lopen snel op tot tienduizenden euro’s. Wilt u weten of een beroep op het financieringsvoorbehoud rechtsgeldig is?
Of wordt u aangesproken tot betaling van de boete?
Neem contact op met Brugrecht advocaten voor een beoordeling van uw positie.
Brugrecht advocaten adviseert en procedeert regelmatig over:
• Koopovereenkomsten (woning en beleggingspand)
• Ontbindende voorwaarden
• Contractuele boetebedingen
• Vastgoedgeschillen tussen professionele partijen
Advies nodig?
Onze gespecialiseerde advocaten helpen u graag verder met advies, bemiddeling of een procedure.
Voor meer informatie en juridische bijstand in kwesties als deze kan je contact opnemen met Brugrecht advocaten op tel: 070-326 328 1 of per e-mail: info@brugrecht.nl
Dit artikel is actueel op de datum van publicatie, vanwege de continue ontwikkeling van het recht kan de inhoud op een later moment niet meer up to date zijn.




