Verbouwing of product met montage? Zo ontdekt u of uw contract óók consumentenkoop is.

Annemarie Wiesmeier - van der BruggeAnnemarie Wiesmeier - van der Brugge

Koopt een particulier/consument een product dat wordt geplaatst in of aan de woning, zoals zonnepanelen, een serre of een warmtepomp? Dan is de kans groot dat men niet alleen een aannemingscontract sluit, maar een gemengde overeenkomst van aanneming van werk én consumentenkoop. Dat klinkt technisch, maar is in de praktijk heel belangrijk: het bepaalt namelijk welke regels gelden bij gebreken, verjaring en aansprakelijkheid.

In dit artikel leggen we helder uit wanneer een overeenkomst gemengd is, welke signalen daarvoor doorslaggevend zijn en wat dit betekent voor uw rechtspositie.

Wat is een gemengde overeenkomst?

Er is sprake van een gemengde overeenkomst wanneer één contract twee wezenlijke, zelfstandige prestaties omvat:

Consumentenkoop:

u koopt als consument een roerende zaak (bijvoorbeeld een serre, keuken of zonnepanelen) van een professionele verkoper (art. 7:5 BW).

Aanneming van werk:

dezelfde partij plaatst, monteert of verwerkt die zaak als onderdeel van een werk (art. 7:750 BW).

Gemengde overeenkomst:

Is er sprake van een gemengde overeenkomst dan zijn beide regelingen tegelijk van toepassing (art. 6:215 BW). En als er regels botsen, gaan de consumentenkoopregels vóór (art. 7:5 lid 4 BW). Dat kan de consument extra bescherming geven en brengt voor de aannemer extra risico’s met zich mee. Zie hieronder bij “waarom is het onderscheid zo belangrijk”.

De belangrijkste toets bij consumentenkoop: waar ligt het “zwaartepunt”?

Rechters kijken niet naar het label op de offerte, maar naar de inhoud en strekking van het contract. De centrale vraag is: Waar ligt het zwaartepunt van de overeenkomst?

• Product centraal, montage ondergeschikt? Dan is er (mede) sprake van consumentenkoop.

• Werk centraal, materialen slechts hulpmiddel? Dan is het vooral aanneming van werk en géén consumentenkoop.

Het Hof Arnhem-Leeuwarden benadrukte dat het enkele feit dat er materialen worden geleverd en verwerkt niet automatisch betekent dat consumentenkoop van toepassing is. Anders zou vrijwel elke verbouwing onder consumentenkoop vallen—anders gezegd: de lat ligt hoog om een aanneemovereenkomst ook onder consumentenkoop te laten vallen.

Indicatoren vóór een gemengde overeenkomst

U zit sneller in “gemengd” als meerdere van deze punten kloppen:

• Er is een duidelijk identificeerbaar product dat u koopt als roerende zaak (denk aan: serre, warmtepomp, zonnepanelen, keuken, trap, deur, kozijnen).

• De prijs is voornamelijk toe te rekenen aan het product en montage is apart of kleiner geprijsd.

• Het product heeft een zelfstandig bestaan: men koopt eerst het product en laat het daarna plaatsen.

• Het gaat om een prefab/standaard product dat vervolgens wordt gemonteerd.

• De offerte leest als: “wij leveren X én plaatsen X.”

Voorbeelden uit de praktijk:

• Serre kopen + laten plaatsen → vaak gemengd.

• Zonnepanelen leveren + installeren → vaak gemengd.

• Kozijnen/deuren leveren en monteren → kán gemengd zijn, afhankelijk van het zwaartepunt.

Indicatoren tégen een gemengde overeenkomst (dus alleen aanneming)

In deze situaties is consumentenkoop meestal géén onderdeel van het contract:

• Het contract ziet op verbouwing/renovatie van een onroerende zaak

(dakrenovatie, aanbouw, badkamerrenovatie, constructief werk).

• Er is geen apart product aan te wijzen; het resultaat ís het werk.

• De offerte is vooral een werkbeschrijving (“renoveer badkamer”, “vervang dak”).

• Materiaal is ondergeschikt in waarde en functie aan het werk.

• Het product kan niet los van het werk worden gezien (maatwerk ter plaatse dat direct onderdeel van het huis wordt).

Kort gezegd: bij een typische verbouwing blijft het contract meestal puur aanneming.

Waarom is dit onderscheid zo belangrijk?

Bij een gemengd contract kan de klant op grond van de consumentenkoop vaak profiteren van sterke consumentenbescherming, zoals:

• gunstigere klacht- en verjaringsregels uit de consumentenkoop (o.a. art. 7:23 en 7:28 BW),

• een dwingendrechtelijk conformiteitsregime (product moet aan de overeenkomst beantwoorden) en omkering van bewijslast ten opzichte van een pure aanneming van werk,

• vanwege de dwingendrechtelijke aard van de consumentenkoop-regels, kunnen bepaalde algemene voorwaarden (garantie, aansprakelijkheidsuitsluitingen, strakke klachttermijnen) buiten werking worden gesteld,

• voorrang van consumentenkoop bij strijd met aannemingsregels.

Bij een “pure” aanneming gelden vooral de regels uit art. 7:750 BW e.v. en het algemene verbintenissenrecht, waarbij een andere verdeling van bewijslast en termijnen gelden. 

Hulp nodig bij uw offerte of contract?

Twijfelt u of uw overeenkomst (deels) consumentenkoop is? Dan kan dat grote gevolgen hebben voor uw rechten bij gebreken of schade. Wij kijken graag met u mee naar:

• de offerte- en prijsopbouw,

• de contracttekst en algemene voorwaarden,

• uw kansen bij een claim tegen aannemer/leverancier.

Advies nodig?

Onze gespecialiseerde advocaten helpen u graag verder met advies, bemiddeling of een procedure.

Voor meer informatie en juridische bijstand in kwesties als deze kan je contact opnemen met Brugrecht advocaten op tel: 070-326 328 1 of per e-mail: info@brugrecht.nl

Dit artikel is actueel op de datum van publicatie, vanwege de continue ontwikkeling van het recht kan de inhoud op een later moment niet meer up to date zijn.